1 · İklim ve güneş

Her şehir için MGM uzun yıllar aylık ortalama en yüksek ve en düşük sıcaklıklarından (1981–2010; İstanbul için Kireçburnu 1991–2020) saatlik dış hava profili üretilir. Tasarım günleri tipik proje değerleriyle tanımlıdır. Güneşin konumu enlem, boylam, gün ve saatten hesaplanır. Cephelere düşen ışınım ASHRAE açık gökyüzü modeliyle bulunur. Sahnedeki güneş ışığı ve gölgeler de bu açılarla hareket eder.

2 · Isıl model

Her oda, EN ISO 13790 basit saatlik yönteminin 5R1C ağıyla modellenir. Bu ağda hava, yüzey ve yapı kütlesi düğümleri vardır. Odalar birbirine bölme duvar, kapı ve döşemeler üzerinden bağlıdır. Dış duvar, pencere, çatı ve zemin iletimi; cam ve opak yüzeylerdeki güneş kazancı; insan, cihaz, aydınlatma ve pişirme kazançları; hava sızıntısı ve ofiste ısı geri kazanımlı taze hava hesaba katılır.

3 · Sistemler

İnverter VRF: Her iç ünite oda sıcaklığını PI kontrolle izler. Dış ünite toplam talebi karşılar, kapasite yetmezse talebi üniteler arasında paylaştırır. Verim, buharlaşma ve yoğuşma sıcaklıklarından hesaplanır. Kısmi yükte ısı değiştiriciler daha az zorlandığı için COP yükselir. Klasik split: Sabit hızlı kompresör ±0,9 K bantta çalışıp durur. Kısa çevrim korumasıyla her açılışta kapasiteye geç ulaşır.

4 · Konfor ve kapasite

Her oda için ISO 7730 PMV/PPD hesaplanır. Ortalama ışınım sıcaklığı yerine modelin yüzey düğümü kullanılır. "Konforlu süre", dolu saatlerde |PMV| ≤ 0,5 olan sürenin oranıdır. Kapasite seçimi, yaz ve kış tasarım günlerinde ideal kontrolle yapılan saatlik yük hesabına dayanır. Dış ünite, odaların tepe yüklerinin toplamına göre değil, eş zamanlı blok yüke göre seçilir.

5 · Plan ve mahalle

Oda + salon: Villa planı iki katlı müstakil ev için kurallarla üretilir. Zeminde giriş holü, WC, salon(lar), mutfak ve çalışma ya da misafir odası; üst katta yatak odaları ve banyolar yer alır. Her odaya holden ya da komşu odadan kapı açılır. Pencereler, iç üniteler ve kapasiteler plana göre yeniden hesaplanır. Mahalle: Maketteki komşu bloklar hesapta kullanılan kutuların aynısıdır. Her pencerede 12 noktadan güneşe ışın atılır ve doğrudan güneşin ne kadarının ulaştığı bulunur. Komşuların kapattığı gökyüzü payı, yaygın ışınımı ve gökyüzüne ışınımla soğumayı azaltır. Rüzgâr korunması sızıntıyı ASHRAE (LBL) modelinin siper sınıflarına göre bahçeli mahallede %15, yoğun yapılaşmada %35 azaltır. Şehir ısı adası dış havayı bahçeli mahallede gece 0,6 °C, öğleden sonra 0,2 °C; yoğun yapılaşmada gece 1,8 °C, öğleden sonra 0,6 °C ısıtır. Bunlar orta ölçekli kentler için tipik değerlerdir, ölçüm değildir.

6 · Hava akışı haritası

Kat düzlemindeki hava hareketi ve sıcaklık dağılımı, kararlı akışkan yöntemiyle çözülen 2B bir görselleştirme modelidir. Oda ortalamaları her zaman ısıl modelle aynıdır. Bu katman bir CFD analizi değildir. Jetlerin, pencerelerin ve güneş lekelerinin oda içindeki etkisini gösterir.

Sonuçlar ön değerlendirme içindir. Gerçek projede keşif, mimari proje ve cihaz üreticisinin kapasite tablolarıyla kesin hesap yapılır. Elektrik fiyatı ve şebeke emisyon katsayısı (0,442 kg CO₂/kWh) varsayımdır.